Określenie to wywodzi się z pokazu mody Christana Diora w 1947 r w Paryżu. Sformułowanie to użyła zachwycona pokazem mody naczelna Harpers Baazar Carmel Snow komentując najnowszą kolekcję projektanta mody. Widząc nowe krawiectwo eksponujące talię wyciętą w kształcie klepsydry, strój ukazujący kształt bioder i biust powiedziała: ” It’s quite a revolution, dear Christian! Your dresses have such a new look”. Nośne hasło zdominowało nowe poczynania w świecie designu i określano nim nowe, innowacyjne formy. Hasło to użyli projektanci ceramiki Dora Billington oraz Philip Rosenthal prezentując nową kolekcję porcelany na łamach „Vogue Export”.

 

1947 – początek stylu New look

Początkiem nowego stylu wzornictwie w którym zastosowano miękką linię, asymetrię oraz żywe kolory był rok 1947 nazwany mianem New look.

Christian Dior - prekursor stylu new look

Dior z modelką

W ceramice polskiej wyróżniamy wiele nazwisk, które wpisały się w światowe kanony wzornictwa użytkowego i nadały dotychczasowej polskiej formie miano New look.

Do nich z pewnością należała Wanda Telakowska-absolwentka warszawskiej ASP, pracowniczka Wydziału Planowania Departamentu Plastyki Ministerstwa Kultury i Sztuki, zdobyła złote medale na Wystawie Grafiki we Florencji w 1934 oraz Międz/9ynarodowej Wystawie Sztuki i Techniki w Paryżu w 1937 r. Inicjatorka powstania Instytutu Wzornictwa Przemysłowego. W 1950 r. zajęła stanowisko dyrektora ds. artystycznych IWP. Propagatorka kultury ludowej. IWP pełniło różne funkcje i miało rozbudowaną strukturę organizacyjną min. Dział Szkolenia kierowany przez Stefanię Zbyszewską, Dział Badań kierowany przez Tadusza Reindla, Dział Dokumentacji i Wydawnictw oraz zakłady projektowe odzieży, meblarstwa oraz ceramiki i szkła. Powstające pomysły i projekty były poddawane ocenie wewnętrznych komisji: kwalifikacyjnej, decydującej o kontynuowaniu prac nad danym modelem oraz selekcyjnej, która zatwierdzała czy dany wzór ma być skierowany do produkcji.

Zakład Ceramiki i Szkła IWP powstał z końcem 1951 r. W 1951 r. ogłoszono konkurs na projekt serwisu stołowego i rzeźby ceramicznej. Do realizacji wybrano projekt Julii Kotarbińskiej uznanej ceramiczki i wykładowcy ASP serwis do herbaty A i T oraz serwis „Pokój” Józefa Szewczyka -projektanta związanego z fabryką w Ćmielowie.

Zatrudnione w zakładach Danuta Duszniak, Zofia Dutkowska-Palowa oraz Zofia Przybyszewska tworzyły projekty, które miały ciekawą formę i szybko trafiały do fabryk, ciesząc się dużym powodzeniem u nabywców.

Wazony w stylu New Look

Interesujący kształt i wzór posiadał wazon 1955 projektu Zofii Dutkowskiej-Palowej opływowa forma w żółte pasy z wyciętą dziurką na kwiatka, wazony „ Rock and Roll” z 1957 r. projektu Danuty Duszniak  miały minimalistyczna formę, tulejowaty kształt narysowane cienkie paski w kolorach czerni, kobaltu i butelkowej zieleni z podziałem na brzuciec i szyję. Ich unikatowy, nowoczesny wzór i niespotykana dotychczas forma wpisały się w nowy kanon wzornictwa zwany New Look.

Wazony „Rock and Roll” projektu Danuty Duszniak

Wazony „Rock and Roll” projektu Danuty Duszniak

Wśród projektów z tego okresu pojawiły się ikebany, nowatorskie propozycje wazonów zawieszanych na ścianie. Do najbardziej popularnych modeli w stylu New Look należał wazon „Rock and Roll”  (powyżej) i „Flora” Danuty Duszniak

wazon „ Flora” Danuta Duszniak

wazon „ Flora” Danuta Duszniak

oraz „Kieł” Zofii Palowej.

Wazon „Kieł” projekt Zofia Dutkowska-Palowa

Wazon „Kieł” projekt Zofia Dutkowska-Palowa

Do interesujących modeli projektu Danuty Duszniak były serwisy do kawy min.„ Prometeusz” wyprodukowany w Zakładach Przemysłowych Chodzież oraz „Koko” wyprodukowany w zakładach Pruszków.

Zofia Dutkowska-Palowa była projektantką Zakładu Ceramiki i Szkła IWP w Warszawie. Zaprojektowała serwisy „ Walentyna” oraz „ Magdalena” a także wazony i zestawy do palenia. Wraz z Przybyszewską napisała publikację: ”Wzornictwo przemysłowe IWP”.

Zofia Przybyszewska ur. W Warszawie. Studentka Wydziału Malarstwa PWSSP we Wrocławiu oraz warszawskiej ASP. Projektantka zatrudniona w Zakładzie Ceramiki i Szkła IWP w Warszawie. Stworzyła kilkadziesiąt wzorów ceramiki użytkowej: wazonów: „Łezka, „Kręgiel, ”Skręcony”, zaprojektowała popielniczki, komplety do brydża oraz serwisy do kawy: „Teresa” oraz „Lotos” wyprodukowanych w 1958 r. przez ZPS Pruszków. Zaprojektowała też  wzór zestawu naczyń do szpitali i barów mlecznych.

Zaprojektowane formy posiadały malaturę o charakterze abstrakcyjnym, często posiadały mocne kolorowe plamy i były narysowane cienką, kreślarską linią w formie rysunku wykonanego techniką stalodrukową. Zdobienia inspirowane były malarstwem współczesnym, często abstrakcyjnym a forma zdecydowanie była nowatorska wpisując się w polski New look.

popielniczki w stylu new look proj. Zofii Przybyszewskiej

popielniczki w stylu New Look proj. Zofii Przybyszewskiej

Niezwykle ciekawą formę rysunku na ceramice wprowadziła Zofia Galińska. Projektowała mikroświaty złożone z drobnych, cieniutkich kreseczek. Jej obrazki to  rozbudowane historyjki często w żartobliwym tonie: min. chłop przywołujący do porządku nieposłuszną krowę, walczący rycerz na chudym rumaku z kopią oraz główny motyw popielniczki piesek czekający pod drzewkiem. Te niespotykane dotychczas wzory i formy również zaliczano do New look.

Projekt dekoracji na porcelanie autorstwa Zofii Galińskiej

Projekt dekoracji na porcelanie autorstwa Zofii Galińskiej

Zofia Galińska– projektantka IWP w latach 1950-68 w Zakładzie Druków na Tkaninie oraz Zakładzie Ceramiki i Szkła, od 1960 do 1969 r, redaktorka działu ceramiki i szkła w redakcji wydawnictw IWP, pracownik Centralnego Ośrodka Badawczego i Rozwoju Przemysłu Ceramicznego w Pruszkowie. Docent IWP Pracowni Środowiskowych Inwencji Plastycznych.

Projektanci serwisów kawowych ( D.Duszniak, Z.Galińska, L.Tomaszewski, J.Miklaszewska, E.Ruszczyński, W.Górski, M.Pasich oraz W.Potacki  i ich wzornictwo zostanie omówione
w osobnym artykule: pt: „Garnitury do kawy”.

Porcelanowe figury New Look

Wśród czołowych projektantów tworzących rzeźby figuralne w stylu New look należał z pewnością Henryk Jędrasiak.

Henryk Jędrasiak twórca figur „ Dzik”, „Jeleń” oraz „Końska Wenus” urodzony w Warszawie w 1916 r. absolwent warszawskiej ASP na Wydziale Rzeźby. Dyplom otrzymał w 1953 r. Później  w latach 1955 -1964 projektant w Zakładzie Ceramiki i Szkła IWP w Warszawie. Był twórcą wielu wzorów ceramicznych w tym min. najbardziej rozpoznawalnych: „Seksbomba”, „Sudanka”, „Nosorożec”, „Ryba skalar”. Tworzył także wazony o złożonej strukturze wieloramiennej. Tworzył też rzeźby min. autor fontanny przy Pałacu Kultury i Nauki oraz pomników nagrobnych Gałczyńskiego i Tuwima na cmentarzu powązkowskim w Warszawie.

Ryba skalar proj. Henryk Jedrasiak

Ryba skalar proj. Henryk Jedrasiak

Kolejnym przedstawicielem stylu New look znanym z projektu oryginalnych, porcelanowych figur był Mieczysław Naruszewicz. Urodzony w 1926 r. Warszawie, zmarł w 2006 r. tamże. Student krakowskiej ASP na Wydziale Rzeźby pracowni Xawerego Dunikowskiego, ukończył ASP w Warszawie otrzymując dyplom w 1953 r. Projektant w Zakładzie Ceramiki i Szkła w Warszawie. Autor wzorów min. „Kot leżący”, ”Sroka”, „Corrida”, „Dzik”. Pracował także w Zakładzie Wzornictwa Środków Transportu IWP przygotowując projekty nadwozia samochodu Star 200 wraz z J. Pawłowskim, A.Kasten, St. Soszyńskim. Także projektant  lokomotyw wagonów pasażerskich oraz tramwajów.  Jednak żaden z projektów nie wszedł do produkcji. Projektant rzeźby monumentalnej- pomnik 1000-lecia Jazdy Polskiej w Warszawie odsłonięty w 1994 r.

figury porcelanowe w stylu new look - Kot leżący autorstwa M. Naruszewicza

Kot leżący autorstwa M. Naruszewicza

Jedną z przedstawicielek New look mającą w dorobku bardzo ciekawe projekty rzeźb0 figuralnych była Hanna Orthwein.

Hanna Orthwein – ur. W 1916 r. w Warszawie, zmarła tamże w 1968 r. W latach 1935-37 uczęszczała na lekcje w Miejskiej szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa w Warszawie, uczennica Szkoły Sztuk Pięknych Blanki Mercere w Warszawie. Studentka warszawskiej WSSP pracowni ceramiki prof. Julii Kotarbińskiej. Projektantka IWP w Zakładzie Ceramiki i Szkła. Znana z projektów „Para pingwinów”, ”Wiewiórka” „Murzyn”, „Gibon”.

Para pingwinów autorstwa Hanny Orthwein

Para pingwinów autorstwa Hanny Orthwein

W latach 50,60 XX w. szczególną popularność zdobyły motywy zwierzęce. Wzory figur często przedstawiały opływowe formy zwierząt leśnych: lis, wilk, łasica, borsuk, jeleń; ptaków: dudka, perkoza, gila, sikorkę czy bataliona oraz zwierząt egzotycznych: tygrys, gazela, antylopa, bizon.

Dudek projektu Mieczysława Naruszewicza

Dudek projektu Mieczysława Naruszewicza

Żubr projektu Mieczysława Naruszewicza

Żubr projektu Mieczysława Naruszewicza

Bawół afrykański projekt Lubomir Tomaszewski - new look

Bawół afrykański projekt Lubomir Tomaszewski

Wśród porcelanowych figur postaci ludzkich ciekawe formy New look przyjęły kształt: „Śpiewaczki”, „Tancerki”, „Sudanki”, „Arabki” „Dziewczyny z dzbanem”, „Pastuszki”.

porcelana w stylu new look - Sudanka proj. Henryk Jędrasiak

Sudanka proj. Henryk Jędrasiak

figury w stylu new look - Śpiewaczka proj. Lubomir Tomaszewski

Śpiewaczka proj. Lubomir Tomaszewski

Dziewczyna z dzbanem proj. Lubomir Tomaszewski

Dziewczyna z dzbanem proj. Lubomir Tomaszewski


dekoracje

Zobacz fantastyczne dekoracje dostępne w sklepie Modernia

Modernia Dekoracje

 

 


Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawicieli New Look był Lubomir Tomaszewski.

Lubomir Tomaszewski – urodził się w 1923 r. zm. w 2018 r. w USA. Projektant ceramiki, rzeźbiarz i malarz. Student Wydziału Rzeźby warszawskiej ASP. Należał do czołowych przedstawicieli IWP przygotowując wzory, modele rzeźby figuralnej do krajowych fabryk porcelany. Zdobywca złotego medalu na I Międzynarodowej Wystawie Wzornictwa w Paryżu. W roku 1966 wyjechał do Stanów Zjednoczonych i był wykładowcą na Uniwersytecie w Bridgeport w stanie Connecticut. Współzałożyciel grupy artystów Emocjonaliści. Od 2005 r. współpracował z ćmielowską fabryką AS. Autor projektów min. „Skradający się lis”, „Bawół afrykański”, „Urzekający marynarz”, „Arabka”, „Siłacz”, „Wielbłąd”.

Urzekający marynarz – projekt Lubomir Tomaszewski

Urzekający marynarz – projekt Lubomir Tomaszewski

Lata 50-70 to złoty okres dla rozkwitu polskiej porcelany i jej innowacyjnych form zwanych New Look. To czas w którym polscy projektanci zdobywali medale na międzynarodowych wystawach wzornictwa. Zerwanie z przestarzałą formą z przeszłości było aktem odwagi w ówczesnych czasach. Są to projekty, które do dziś cieszą się niesłabnącą popularnością i są poszukiwane przez kolekcjonerów sztuki.